KOZIELECKI KONCEPCJE PSYCHOLOGICZNE CZOWIEKA PDF

Jakub Bronowski, uczony o humanistycznej wyobrani, napisa, e "nadszed czas, aby zrozumieniu ycia, szczeglnie ycia czowieka, powici si rwnie cakowicie i bez reszty, co niegdy zrozumieniu wiata fizycznego". Podobny pogld wyrazili czonkowie Klubu Rzymskiego w synnej ksice Granice wzrostu. Stwierdzenia te s czym wicej ni goosown deklaracj; wskazuj one na coraz powszechniejsze przekonanie, e wspczesna wiedza o czowieku, o jego motywacji i moliwociach intelektualnych, o rozwoju emocjonalnym i zaburzeniach osobowoci, o mioci i nienawici, o nerwicach i psychozach jest zawstydzajco maa. W cigu ostatnich dwudziestu piciu wiekw czowiek duo szybciej zmienia wyobraenia o wiecie fizycznym ni o sobie. Od czasw Arystotelesa fizyka i chemia zrobiy milowy krok w kierunku poznania praw rzdzcych rzeczywistoci.

Author:Tamuro Zurr
Country:Germany
Language:English (Spanish)
Genre:Automotive
Published (Last):8 February 2017
Pages:233
PDF File Size:16.78 Mb
ePub File Size:2.45 Mb
ISBN:741-6-80548-954-4
Downloads:2037
Price:Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader:Julkis



Jakub Bronowski, uczony o humanistycznej wyobrani, napisa, e "nadszed czas, aby zrozumieniu ycia, szczeglnie ycia czowieka, powici si rwnie cakowicie i bez reszty, co niegdy zrozumieniu wiata fizycznego". Podobny pogld wyrazili czonkowie Klubu Rzymskiego w synnej ksice Granice wzrostu. Stwierdzenia te s czym wicej ni goosown deklaracj; wskazuj one na coraz powszechniejsze przekonanie, e wspczesna wiedza o czowieku, o jego motywacji i moliwociach intelektualnych, o rozwoju emocjonalnym i zaburzeniach osobowoci, o mioci i nienawici, o nerwicach i psychozach jest zawstydzajco maa.

W cigu ostatnich dwudziestu piciu wiekw czowiek duo szybciej zmienia wyobraenia o wiecie fizycznym ni o sobie. Od czasw Arystotelesa fizyka i chemia zrobiy milowy krok w kierunku poznania praw rzdzcych rzeczywistoci.

W tym samym okresie wiedza o zachowaniu ludzi wzrastaa do powoli. Jeszcze obecnie - w wieku Pawowa i Freuda - dialogi Platona s wanym rdem informacji o ludzkim myleniu i emocjach; wiadczy to nie tyle o tym, e staroytni myliciele wiedzieli o czowieku tak duo, ile o tym, e wspczeni uczeni wiedz o nim tak mao.

Taki stan rzeczy wywouje niepokj. Coraz powszechniejsze staje si przekonanie, e poznanie osobowoci czowieka, jego systemu wartoci i moliwoci rozwojowych jest niezbdnym warunkiem tworzenia huma9 nistycznej wizji wiata. Aby stwierdzenia te nie byy zbyt goosowne, chciabym zwrci uwag na trzy funkcje wiedzy o czowieku.

Po pierwsze, wiedza ta jest niezbdna dla k s z t a t o w a n i a r 0dowiska fizycznego i spoecznego, ktre otacza czowieka. Tworzc nowe zakady przemysowe, planujc reform szkoln czy budujc orodki wypoczynku trzeba bra pod uwag osobowo jednostki, jej moliwoci adaptacyjne, rozwj motoryczny. Ignorowanie tych psychologicznych i spoecznych czynnikw w przeszoci spowodowao, e budowano mieszkania-klatki, w ktrych nikt nie chcia przebywa, e tworzono instytucje owiatowe, ktre deformoway zdrow osobowo, e planowano orodki rekreacji, ktre wzbudzay gniew i agresj.

Wykorzystanie wiedzy naukowej zwiksza prawdopodobiestwo, e rodowisko uksztatowane przez czowieka bdzie otoczeniem, ktre jemu suy. Po drugie, wiedza ta ma podstawowe znaczenie w procesie sterowania ludzkim zachowaniem. Tak wic politycy i kierownicy ycia gospodarczego, ktrzy chc zwikszy motywacj pracownikw, ich sumienno i zaangaowanie, nie mog zrobi nic lepszego, ni wykorzysta w tym celu prawa uczenia si, a szczeglnie dane o roli nagrd materialnych i moralnych w dzia alnoci czowieka.

Ignorowanie tych praw moe prowadzi do wielkich rozczarowa. Podobnie psychoterapeuta, ktry prbuje usun lk neurotyczny pacjenta, musi uwzgldni nowoczesn teori emocji. Zatem wiedza o funkcjonowaniu czowieka jest podstaw wszelkich oddziaywa wychowawczych czy socjotechnicznych.

Dziki niej mona skuteczniej zmienia zachowanie ludzi i p r z y s t o S o w y wa je do wymaga nadchodzcej cywilizacji postkapitalistycznej. Po trzecie wreszcie, wiedza psychologiczna czy socjologiczna moe odegra znaczn rol w procesie samopoznania, samorozwoju i samorealizacji. W obecnych czasach coraz wyraniej zdajemy sobie spraw, e ludzka osobowo ksztatuje si nie tylko dziki oddziaywaniu rodziny czy szkoy, ale rwnie dziki samowychowaniu i wasnej aktywnoci.

Czowiek jest w duym stopniu odpowiedzialny za swj charakter, intelekt, dojrzao emocjonaln czy odporno na frustracj i stres. Wiedza naukowa pozwala racjonalniej ksztatowa samego siebie. Poliryk i biznesmen, nauczyciel i urzdnik, lekarz i in ynier w toku wasnej dziaalnoci zawodowej, w codziennych kontaktach z ludmi zdobywaj pewne dowiadczenie osobiste i wiedz o zachowaniu czowieka i jego osobowoci. Wiedz t pochodzc bezporednio z ycia, nazywa si czasem w i e d z g o r c.

Jej interesujcym przykadem s bardzo rozbudowane pogldy o czowieku, sformuowane przez W. Pisarz ten na podstawie dowiadczenia potocznego i pracy artystycznej, stwierdzi, e wprawdzie jednostka zaley od zewntrznego rodowiska, ale waniejsze i duo bardziej przekonujce jest przewiadczenie, i czowiek jest uksztatowany przez pojedynczego czowieka, przez inn znaczc osob. Nastpnie pisarz rozbudowuje to wane prawo. Taka wiedza gorca peni istotn rol spoeczn; w wielu przypadkach pozwala ona rozsdnie opisa, zrozumie i wyjani zachowanie jednostek i grup.

Znane s rwnie przykady, gdy psycholog, socjolog czy ekonomista formuuj na jej podstawie hipotezy naukowe, ktre nastpnie sprawdzaj ernpirycznie. Chocia doceniam znaczenie tego rodzaju wiedzy, zdaj sobie spraw z jej ogranicze. W wielu przypadkach skada si ona bowiem z twierdze niepewnych, wieloznacznych, nieuzasadnionych, a nawet faszywych. Wykorzystywanie jej bezkrytycznie w polityce, biznesie, szkolnictwie czy w szpitalu jest nader ryzykowne.

Gdybym by rektorem uczelni wyszej do spraw studenckich, na pewno nie formuowabym swoich planw edukacyjnych opierajc si tylko na Dzienniku Gombrowicza. Pewna nieufno i ostrono wobec dowiadczenia potocznego i wiedzy gorcej bywa uzasadniona. Jednoczenie coraz powszechniejsza staje si wiadomo, e gwnie badania naukowe prowadzone przez ca rodzin nauk spoecznych, takich jak ekonomia, socjologia, psychologia, teoria organizacji, antropologia, filozofia czy historia, pozwol pozna czowieka.

Dziki nim mona bdzie zgromadzi systematyczn i dobrze uzasadnion wiedz o zachowaniu i osobowoci ludzi. Wiedza ta, zwana czasem w i e d z z i m n , pozwoli przewidywa i wyjania reakcje czowieka oraz sterowa nimi. Gombrowicz, Dziennik , Krakw, s. Wrd nauk o czowieku wane miejsce zajmuje psych o lo gi a; bada ona prawa zachowania oraz czynniki rodowiskowe i osobowociowe, ktre nim steruj. Dziki intensywnym badaniom laboratoryjnym i obserwacjom klinicznym psychologowie zgromadzili znaczn wiedz o prawach spostrzegania, zapamitywania i mylenia; sformuowali wiele twierdze o motywacji, emocjach i rozwoju czowieka.

Wprawdzie dane te nie ukadaj si jeszcze w zwarty system, wprawdzie na ich podstawie nie mona jeszcze stworzy teorii psychologicznych czowieka, ktre byyby tak oglne i dobrze uzasadnione jak teoria grawitacji, to jednak osignicia wspczesnej psychologii s godne odnotowania.

W kadym razie nie mona ich ignorowa w szkolnictwie, subie zdrowia i przemyle czy w wyborze wasnej drogi yciowej. W toku wieloletnich bada psychologowie sformuowali t r z y gwne koncepcje czowieka, ktre s swego rodzaju portretami psychologicznymi.

Kada z tych koncepcji skada si z dwch rodzajw twierdze. Pierwsze z nich maj charakter o p i s o wy; wskazuj, jak funkcjonuje czowiek, jakie prawa rzdz przebiegiem procesw motywacyjnych czy poznawczych.

Twierdzenia drugiego rodzaju, zwane pro je k t uj cy m i, s prb odpowiedzi na pytanie, jak zmieni czowieka. Jakie techniki wychowawcze, psychoterapeutyczne i propagandowe pozwalaj skutecznie ksztatowa potrzeby, pogldy czy nowy system wartoci ludzi. Szkicujc kolejne portrety psychologiczne, zawsze bd omawia te dwie klasy twierdze. Pierwsz wielk koncepcj czowieka stworzon przez psychologw jest koncepcja behawiorystyczna. Zgodnie z ni czowiek jest ukadem zewntrzsterownyrn, jego zachowanie jest cakowicie kontrolowane przez rodowisko zewntrzne.

System nagrd i kar znajduj cy si w otoczeniu decyduje o tym, czego czowiek unika i do czego dy. Jednoczenie procesy psychiczne nie odgrywaj adnej roli w nawigowaniu ludz12 kim zachowaniem; pojcie silnej woli jest semantyczn fikcj.

Zwolennicy tej koncepcji opracowali system metod i technik zmiany reakcji czowieka, ktry nazywa si inynieri behawiorystyczn; zgodnie z ni manipulujc rodowiskiem, a gwnie stosujc odpowiedni repertuar nagrd i kar, mo na dowolnie modyfikowa ludzkie zachowanie.

Ten mechanistyczny portret jednostki jest cakowicie sprzeczny z potocznymi wyobraeniami o dziaaniu czowieka. Drugim spojrzeniem na czowieka jest koncepcja psychodynam i c z n a. Wedug niej zachowanie ludzi zaley od wewntrznych si dynamicznych, zwanych czasem popdami, potrzebami lub deniami.

Popdy te s z reguy niewiadome; czsto wystpuj midzy nimi konflikty, ktrych czowiek nie moe samodzielnie rozwiza. Podstawow metod zmian zachowania i osobowoci jest psychoterapia, ktra uatwia czowiekowi rozwizywanie jego niewiadomych konfliktw; dziki niej moe on przystosowa si do otaczajcego wiata.

Portret psychodynamiczny jest w znacznym stopniu klinicznym obrazem czowieka. Wreszcie po trzecie, psychologowie stworzyli k o n c e p c j p o z n a wc z. Zgodnie z ni czowiek jest ukadem przetwarzajcym informacje. Jego zachowanie zaley nie tylko od biecych informacji pyncych ze wiata zewntrznego, ale rwnie od tak zwanych struktur pozn"wczych, czyli zakodowanej w pamici trwaej wiedzy, zdobytej w toku ut:zenia si i mylenia.

Zwolennicy tej koncepcji zwracaj uwag, e czowiek jest ukadem samodzielnym i twrczym. Podstawow metod prowadzc do zmian zachowania i dowiadcze jednostki jest wychowanie, czyli systematyczne i celowe ksztacenie czowieka na podstawie osigni wspczesnej pedagogiki. Nie bd ukrywa, e portret poznawczy jest najbliszy moim pogldom.

Na zakoczenie chciabym rwnie wspomnie o nowym, dopiero ksztatujcym si kierunku bada, zwanym psychologi humanistyczn. Kierunek ten nie zarysowa jeszcze spjnej koncepcji czowieka; naladujc jzyk Gombrowicza nazywam j "pkoncepcj". Jej twrcy, tacy jak Maslow czy Rogers, sformuowali wiele hipotez na temat natury ludzkiej, dowiadczenia jednostki i jej motywacji.

Zgodnie z ich pogldami gwn 13 si napdow dziaania ludzi jest denie do samorealizacji i aktualizacji ich potencjalnych szans. Specyficzne techniki psychoterapii, treningu grupowego czy wychowania humanistycznego mog uatwi harmonijny rozwj zdrowej jednostki. Psychologowie ci - w przeciwiestwie do psychoanalitykw zwracaj uwag na ogromne moliwoci jednostki.

Psychologia humanistyczna - jak dotychczas - jest jedynie zbiorem impresji i refleksji na temat czowieka. Nie osigna ona dostatecznej dojrzaoci merytorycznej i metodologicznej. Koncepcje, ktre przedstawiem, stanowi trzy odmienne spojrzenia na ludzkie zachowanie.

Mimo pewnych zbienoci, wikszo ich twierdze jest przeciwstawna, a nawet sprzeczna. Tak na przyk ad behawioryci lansuj pogld, e rodowisko zewntrzne jest jedynym wyznacznikiem zachowania, podczas gdy zwolennicy koncepcji psychodynamicznych przyjmuj, e gwnym czynnikiem motywujcym s wewntrzne - z regu y niewiadome popdy.

Ta wielo i rnorodno pogldw psychologicznych jest czym naturalnym i trwa ym. Wwczas to koncepcje, ktre omawiam, zostan odrzucone, stajc si zabytkiem muzealnym. Wtpi jednak, eby w dajcym si przewidzie czasie stworzono "psychologiczn teori wzgldnoci" i wtpi, eby behawiorysta nagle odrzuci pojcie wzmocnienia reakcji, a freudysta - zrezygnowa z popdu zwanego libido.

Takie cuda zdarzaj si tylko w bajkach. Przeciwnie uwaam, i wraz z rozwojem bada eksperymentalnych i klinicznych bd powstawa coraz to nowe koncepcje czowieka". Jednoczenie niektre ze wspczesnych odkry strac swoich wyznawcw.

Wielo konstrukcji teoretycznych i rnorodno twierdze dotyczcych natury ludzkiej, psychiki, ]. Kozielecki, Koncepcja transgresyjna cz owieka, Warszawa ; ]. Kozielecki, Psychologia transgresyjna i kultura, w druku. Wzbogaca wiedz humanistyczn czowieka i zwiksza swobod wyboru wasnych pogldw. Musimy si pogodzi z tym, e opisane przeze mnie koncepcje psychologiczne bd rozwija si rw n i e w przyszoci, co naley uzna - zgodnie z pogldami p o s t m o d e r n i s t W - za zjawisko poyteczne".

Kiedykolwiek mwi o "koncepcjach czowieka", moi koledzy, nauczyciele czy studenci zadaj mi pytanie, dlaczego uywam tego termi nu. Czy nie wygodniej posugiwa si pojciem "teorii" lub "modelu"? Ot chciabym stwierdzi, e stosowana przeze mnie terminologia nie jest przypadkowa, ale wynika ze stanowiska metodologicznego, ktre przyjmuj.

Sprawa ta wymaga pewnego rozwinicia. Wyrniam trzy poziomy rozwaa teoretycznych, rnice si stopniem dojrzaoci. Na najwyszym poziomie znajduj si t e o r i e. Teoria to system oglnych i dobrze uzasadnionych twierdze praw , ktre pozwalaj przewidywa, wyjania rzeczywiste zdarzenia. Przykadem ich s: teoria wzgldnoci, teoria ewolucji czy teoria uczenia si instrumentalnego.

Teoria to najbardziej dojrzay system twierdze oglnych. Na niszym poziomie umieszczam k o n c e p c j.

EL PROBLEMA DEL INDIO MARIATEGUI PDF

KOZIELECKI KONCEPCJE PSYCHOLOGICZNE CZOWIEKA PDF

L Thorndike , twrca teorii uczenia si zwanej koneksjonizmem; oraz B. Skinner Uczeni ci wywarli wielki wpyw na praktyk edukacyjn poprzez stworzenie spjnej, cile naukowej teorii zachowa czowieka oraz technik ich ksztatowania Behawioryzm mia zasadniczy wpyw na rozwj psychologii w pierwszej poowie XX wieku. Koncepcja ta nigdy nie spotkaa si z powszechnym uznaniem, zawsze wywoywaa kontrowersje. Czowiek jest ukadem reaktywnym, za ukadem aktywnym rodowisko. Podstawowym postulatem jest przekonanie, e zachowaniem czowieka cakowicie steruje rodowisko zewntrzne czowiek jako istota zewntrzsterowna.

JUDITH BUTLER E A TEORIA QUEER SARA SALIH PDF

JOZEF KOZIELECKI KONCEPCJE PSYCHOLOGICZNE CZLOWIEKA PDF

Dall Human Movement, 17 psychologiczme Characteristics of the kidney functional state after a single dose of thyroxine in white rats. Physiological principles of optimal water use. Kozielecki transgresja i kaltura pdf Influence of arginine on the renal functional condition of rats in sublimate nephropathy. Strategies of stimulating the activity and subjective agency of students. The efficacy of metabolic therapy in chronic gastritis with secretory deficiency in flight personnel. Isolation of fractions containing natriuretic hormone from blood plasma and their testing in in vivo and czowieak vitro experiments.

PRIMO INFECTION TUBERCULEUSE PDF

Koncepcje psychologiczne człowieka

Vur O transgresji w edukacji doroslych i poradnictwie alicja. Avienae rated it it was amazing Nov 18, There kozielexki no discussion topics on this book yet. Teachers biases toward creative children, creativity research journal, 12, 4. The notion of homo transgressivus introduced by kozielecki kozielecki, j. Erwin Jankowski rated it it was amazing Mar 17, Thanks for telling us about the problem.

Related Articles